Wilde wingerd soorten: de verschillen op een rij
De bekendste wilde wingerd soorten zijn de vijfbladige wilde wingerd (Parthenocissus quinquefolia) en de driepuntige wilde wingerd (Parthenocissus tricuspidata). De eerste heeft meestal bladeren met vijf losse blaadjes, de tweede heeft één blad dat vaak drie lobben heeft. Er zijn ook soorten en variëteiten die verschillen in groeikracht, herfstkleur en de manier waarop ze klimmen.
Voor een muur is vooral de hechting een belangrijk verschil. Sommige soorten kunnen zich met hechtschijfjes aan een oppervlak vastzetten, terwijl andere eerder een klimrek of draden nodig hebben.
Wilde wingerd soorten vergelijken
Deze soorten en variëteiten kom je tegen als tuinplant. Een variëteit is een vorm binnen een soort, met eigen kenmerken.
| Soort of variëteit | Blad en herfstkleur | Geschikte plek |
|---|---|---|
| Parthenocissus quinquefolia | Meestal vijf losse blaadjes, rood in de herfst | Grote muur, schutting of klimconstructie |
| Parthenocissus tricuspidata | Eén blad, vaak met drie lobben, rood tot paarsrood in de herfst | Muur met voldoende ruimte |
| Parthenocissus quinquefolia ‘Engelmannii’ | Vijfdelig blad, rood in de herfst | Muur of schutting |
| Parthenocissus tricuspidata ‘Veitchii’ | Meestal kleinere bladeren, rood in de herfst | Muur waar je een dicht bladerdek wilt |
| Parthenocissus inserta | Meestal vijf losse blaadjes, roodachtig in de herfst | Klimrek, draden of pergola |
| Parthenocissus henryana | Donker blad met opvallende lichte nerven | Beschutte plek, bijvoorbeeld in halfschaduw |
De kleur in de herfst verschilt per plant en standplaats. In de zon kleuren de bladeren vaak sterker dan in diepe schaduw.
Vijfbladige wilde wingerd: een sterke groeier
Parthenocissus quinquefolia herken je aan het samengestelde blad: vanuit één punt groeien meestal vijf afzonderlijke blaadjes. In de herfst verkleurt het groene blad vaak naar rood. Deze soort is goed winterhard en kan een groot oppervlak begroeien.
De vijfbladige wilde wingerd kan ongeveer 15 meter hoog worden als hij de ruimte en steun krijgt. Dat maakt hem geschikt voor een grote muur of schutting, maar minder handig naast een klein raam of een dakgoot die je vrij wilt houden.
De variëteit ‘Engelmannii’ heeft ook vijfdelig blad en maakt hechtschijfjes. Het blad is vaak wat kleiner dan dat van de gewone soort. Controleer bij aankoop de volledige plantennaam: niet iedere vijfbladige wingerd hecht even goed aan een vlakke muur.
Driepuntige wilde wingerd voor een dicht bladerdek
Parthenocissus tricuspidata heeft een ander bladbeeld. In plaats van vijf losse blaadjes zie je meestal één blad met drie punten of lobben. Jonge bladeren kunnen een andere vorm hebben. De bladeren liggen vaak dicht bij elkaar, waardoor een muur goed bedekt raakt.
Deze soort hecht zich met hechtschijfjes aan een geschikte ondergrond. In de herfst wordt het blad vaak rood tot paarsrood. Net als de vijfbladige wilde wingerd verliest hij zijn blad in de winter: zoek je jaarrond een groen scherm, dan is dit geen passende keuze.
‘Veitchii’ is een bekende variëteit van de driepuntige wilde wingerd. Die wordt gewaardeerd om het doorgaans kleinere blad en de dichte groei. Ook deze plant heeft ruimte nodig en blijft niet vanzelf klein.
Soorten voor een klimrek of beschutte plek
Parthenocissus inserta lijkt door zijn vijfdelige blad op de vijfbladige wilde wingerd. Het verschil zit vooral in het klimmen. Deze soort gebruikt ranken om zich ergens omheen te winden en hecht zich doorgaans niet goed aan een vlakke muur. Een klimrek, gespannen draden of een pergola biedt daarom meer houvast.
Parthenocissus henryana valt op door de lichte nerven op het donkere blad. Die tekening maakt de plant ook buiten de herfst aantrekkelijk. Hij is minder goed bestand tegen strenge vorst dan de bekendere soorten en staat daarom graag beschut. Een plek in halfschaduw is geschikt als je vooral van het getekende blad wilt genieten.
Welke wilde wingerd past bij jouw tuin?
Kies niet alleen op herfstkleur, maar ook op de plek die je wilt laten begroeien. Een muur, een open klimrek en een kleine tuin vragen om een andere aanpak.
- Voor een grote muur: Parthenocissus tricuspidata en ‘Veitchii’ vormen met hun hechtschijfjes een dicht bladerdek.
- Voor vijfdelig blad: Parthenocissus quinquefolia en ‘Engelmannii’ geven een ander uiterlijk dan de driepuntige soort.
- Voor een rek of pergola: Parthenocissus inserta kan zijn ranken om de constructie heen winden.
- Voor opvallend blad: Parthenocissus henryana heeft lichte nerven, maar vraagt een beschutte plek.
Wilde wingerd groeit vaak krachtig. Scheuten kunnen tussen dakpannen, langs kozijnen of in goten terechtkomen. Bij soorten met hechtschijfjes kunnen na verwijdering ook resten op de muur achterblijven. Op beschadigd metselwerk is een losse klimconstructie daarom een betere keuze dan de plant rechtstreeks tegen de muur laten groeien.
Veelgestelde vragen over wilde wingerd soorten
Welke wilde wingerd is het mooist?
Dat hangt af van je smaak. Houd je van een dicht vlak met grote, drielobbige bladeren, dan past de driepuntige wilde wingerd goed. Voor losse, vijfdelige bladeren en een rode herfstkleur is de vijfbladige een mooie keuze. De lichte nerven van Parthenocissus henryana vallen juist al tijdens het groeiseizoen op.
Kan wilde wingerd in de schaduw?
De bekende vijfbladige en driepuntige soorten kunnen in halfschaduw groeien en verdragen ook schaduw. De herfstkleur is op een zonnige plek vaak sterker. Parthenocissus henryana is geschikt voor een beschutte plek in halfschaduw.
Hoeveel wilde wingerd zet je per meter?
Voor een snel dicht scherm kun je als richtlijn ongeveer één plant per meter aanhouden. Heb je meer geduld en voldoende ruimte, dan kunnen planten verder uit elkaar staan. Wilde wingerd groeit breed uit, dus een grote muur vraagt niet automatisch om veel planten.
Zijn de bessen eetbaar?
Nee. De donkere bessen van wilde wingerd zijn niet geschikt om te eten en kunnen klachten veroorzaken. Vogels kunnen er wel van eten.
Bekijk bij het kiezen vooral de ruimte en de steun die de plant krijgt. Zo voorkom je dat je een soort voor een klimrek koopt terwijl je juist een vlakke muur wilt laten begroeien.