Landscaping: zo geef je een buitenruimte echt karakter

Landscaping is het inrichten en vormgeven van een buitenruimte, zodat die er mooi uitziet en goed werkt. Of het nu gaat om een tuin bij een woonhuis, een park in een stad of de groene omgeving van een bedrijf: de manier waarop je planten, paden, water en materialen combineert, bepaalt de hele sfeer van een plek. Veel mensen denken dat tuinieren en tuinontwerp hetzelfde zijn, maar dat is niet zo. Tuinontwerp gaat over het bedenken van een plan. Het inrichten van de buitenruimte gaat verder en omvat ook de aanleg, het beheer en de samenhang tussen alle onderdelen.

Wat er allemaal bij komt kijken

Een goede buitenruimte ontstaat niet zomaar. Er zijn twee grote onderdelen: het zachte gedeelte en het harde gedeelte. Het zachte gedeelte bestaat uit alles wat groeit en bloeit, zoals bomen, struiken, heesters, grassen en bloemen. Het harde gedeelte bestaat uit materialen die niet leven, zoals bestrating, schuttingen, muurtjes, terrassen en waterpartijen. Beide onderdelen vullen elkaar aan. Een terras van natuursteen ziet er mooi uit, maar pas echt goed als er groen omheen staat. Omgekeerd heeft een tuin vol planten baat bij duidelijke paden en afbakeningen. De kunst zit hem in de balans tussen die twee werelden.

Hoe een professioneel tuinontwerp tot stand komt

Veel mensen schakelen een tuinarchitect of hoveniersbedrijf in voor het ontwerp van hun buitenruimte. Zo iemand kijkt eerst goed naar de situatie ter plaatse. Hoe staat de zon? Welke grondsoort is er aanwezig? Wat wil de eigenaar met de ruimte doen? Op basis van die vragen ontstaat een ontwerp. Daarin staat precies waar welke planten komen, hoe de paden lopen en welke materialen worden gebruikt. Een ontwerp houdt ook rekening met de seizoenen. Goede beplanting zorgt ervoor dat een tuin in de winter net zo interessant is als in de zomer, bijvoorbeeld door het gebruik van vaste planten, wintergroene struiken en siergrassen die ook bij vorst mooi ogen.

Landscaping in openbare ruimtes en parken

Niet alleen particuliere tuinen worden professioneel ingericht. Steden, gemeenten en recreatiebedrijven besteden ook veel aandacht aan de inrichting van hun groene ruimtes. In pretparken speelt tuinontwerp zelfs een grote rol in de beleving van bezoekers. Bomen en struiken worden zo geplaatst dat ze attracties gedeeltelijk aan het zicht onttrekken, wat zorgt voor verrassing en avontuur. In stedelijke omgevingen helpt groen niet alleen bij de uitstraling van een buurt, maar ook bij de verkoeling in de zomer en de opvang van regenwater. Steden investeren steeds meer in zogenoemde groene infrastructuur: parken, groene daken, bomenrijen en waterpleinen die bijdragen aan een prettiger leefklimaat.

Zelf aan de slag met je buitenruimte

Je hoeft geen professional te zijn om je tuin of buitenruimte beter in te richten. Een goed beginpunt is nadenken over wat je wilt: een rustige zitplek, een speelplek voor kinderen, een moestuin of juist een lage onderhoudsruimte vol vaste planten. Daarna kijk je naar de omstandigheden, zoals de hoeveelheid zon en de grootte van de ruimte. Met die informatie maak je een eenvoudige schets. Begin klein, bijvoorbeeld met één hoek of één border, en bouw van daaruit verder. Kies planten die passen bij de grondsoort en het klimaat in jouw regio, want die hebben minder verzorging nodig en doen het over het algemeen beter. Goede materialen voor paden en terrassen hoeven niet duur te zijn, als ze maar passen bij de stijl van het huis en de tuin.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een hovenier en een tuinarchitect?
Een hovenier legt een tuin aan en onderhoudt die. Een tuinarchitect ontwerpt de buitenruimte op basis van een plan. Soms doet één bedrijf beide, maar het zijn in principe verschillende vakgebieden. Voor een groot project is het slim om eerst een ontwerper in te schakelen en daarna een hovenier voor de uitvoering.

Hoeveel kost het inrichten van een tuin gemiddeld?
De kosten voor het inrichten van een tuin lopen sterk uiteen. Een eenvoudige kleine tuin kost al snel tussen de 3.000 en 8.000 euro. Voor een grotere of complexere tuin met bestrating, beplanting en waterpartijen kunnen de kosten oplopen tot tienduizenden euro’s. Het hangt af van de grootte, de materialen en of je een ontwerper inschakelt.

Welke planten zijn geschikt voor een tuin met weinig onderhoud?
Voor een tuin met weinig onderhoud zijn vaste planten, bodembedekkers en wintergroene struiken een goede keuze. Denk aan lavendel, heuchera, buxusalternatieven zoals ilex of pittosporum, en grassen zoals festuca. Deze planten komen elk jaar terug, vragen weinig aandacht en zorgen het hele jaar voor structuur in de tuin.

Mag je zomaar bomen kappen in je eigen tuin?
In Nederland mag je niet altijd zomaar bomen kappen, ook niet op eigen terrein. Veel gemeenten hebben een bomenverordening. Voor het kappen van bepaalde bomen heb je een omgevingsvergunning nodig. Check daarom altijd eerst bij je gemeente of er regels gelden voor de boom die je wilt verwijderen.